Saturday, October 20, 2012

ច្បាប់កេរកាលថ្មី

ច្បាប់កេរកាលថ្មី

ច្បាប់កេរកាលថ្មី ជាបទព្រហ្មគីតិ និពន្ធដោយ [[ក្រមង៉ុយ|អ្នកព្រះភិរម្យភាសាអ៊ូ ហៅង៉ុយ] ក្នុងឆ្នាំ១៩២២។

ខ្លឹមសារ

ច្បាប់កេរកាលថ្មី មានខ្លឹមសារទាំងស្រុង ដូចតទៅ៖


នេះបទព្រហ្មប្រាជ្ញប្រាយ            ខ្ញុំអធិប្បាយលើកល្បត់ល្បង            ប្រដៅកូនចៅផង           















កត្ដិកខ្នើតគ្នេរគ្នាន់

ចងជាច្បាប់ខុសនិងត្រូវ។​ក្នុងវស្សន្ដរដូវ


ទឹកស្រែជនលេចស្រូវ




កិរកាលពីព្រេងព្រឹទ្ធ

នៅសំណល់សំណាបខ្ចី។
ដើមគំនិតពីសេដ្ឋី



ខ្ញុំលើកកិរកាលថ្មី




ក្នុងថ្ងៃពេញបរមី

តែងសេចក្ដីជាបរមត្ថ។

ម៉ោង៨ព្រលប់ស្ងាត់



ឆ្នាំចរចត្វាក្សត្រ




សាសនាព្រះសមណៈ

ផាត់សករាជកន្លងឆ្ងាយ។

បានពីរពាន់បួនរយបា្លយ



ហុកសិបឆ្នាំកំចាយ




កិរកាលដំណាលទុក

ចាត់អធិប្បាយពីខុសត្រូវ។

ជាទំនុកដំណែលនៅ



តំណតរៀងទៅ




កូនអើយពាក្យអាពុក

តំរូវចិត្ដជនប្រុសស្រី។
ជាទំនុកទំនើបថ្មី



អនិស្រាយរាយបាលី




គួរស្ដាយកេរ្ដិ៍ម៉ែឪ

អាពុកស្ដីឲ្យកូនស្ដាប់។

កិរិយាត្រូវឲ្យខំត្រាប់



កិរិយាណាខុសច្បាប់




ម្ដាយអាពុកនិងកូន

គួរក្រឡប់ក្រឡាស់ចោល។

បីដូចខ្លួននិងស្រមោល



ឃើញខុសកុំដេញដោល




ល្ងង់ខ្លៅត្រូវតែសួរ

កុំថ្កោលទោសអ្នកមានគុណ។

ពាក្យឲ្យគួរកុំឲ្យស៊ុន



យកពាក្យផ្អែមជាមុន




ទោះឪម៉ែស្លូតកាច

ទន់លំទោនឱនប្រតិបត្ដិ។

គួរតែខ្លាចដូចមហាក្សត្រ



ម្ដាយជេរពីរបីមាត់




ប្រដៅត្រូវតែស្ដាប់

គួរតែស្ងាត់ស្ងៀមឲ្យឈឹង។

យកតំរាប់កុំទទឹង



ម្នោះម្នះចចេសរឹង




ធម៌អាថិចេះតែភ្លេច

នឹងហើយហៅកូនសេសកម្ម។

ជេរប្រទេចចេះតែចាំ



អាពុកពត់ទៅស្ដាំ




អវជាតិបុត្រ

អកុសលកម្មទាញទៅឆ្វេង។

ខូចបំផុតតាំងពីក្មេង



ប្រព្រឹត្ដព្រើលផ្សេងៗ




មិនស្ដាយជាតិកំណើត

បើលេងអ្វីស្ដីមិនស្ដាប់។

ល្ងង់ស្លុតស្លើតដល់ចាស់ស្លាប់



ត្រឹមត្រូវមិនសូវស្ដាប់




ម៉ែឪមានគុណណាស់

ព្រួយគេប្រាប់ទាំងយប់ថ្ងៃ។

មិនសំពះខ្លាចអៀនដៃ



បើអ្នកក្រៅដទៃ




ឆ្លើយបាទចះចា៎ខ្ញុំ

វិស័យសោះសំពះបាន។

រាបរម្យទមនឹងសន្ដាន



ម៉ែឪឯងក្នុងឋាន




អនុជាតិបុត្រ

ហ៊ានឆ្លើយអីអញអឺអើ។

ស្លូតបំផុតស្រណុកប្រើ



ប្រកបការប្រសើរ




ប្រដៅទទួលយក

ដើរតែតាមលំអានឪ។

ចេះលៃលកស្ដាប់ខុសត្រូវ



ស្រណុកញាក់ធ្លាក់ផ្លូវ




អតិជាតិបុត្រ

មិនសូវភ្លេចដំបូន្មាន។

ល្អបរិសុទ្ធស្ដាប់សីលទាន



នាំឪទៅនិព្វាន




ចេះលើសគេដរាប

ឈានទៅរកកន្លែងសុខ។

ជឿបុណ្យបាបប្រេតនរក



មិនល្មោភនឹងមូត្រលាមក




នេះគឺដើមបាលី

ភ័យនឹងភក់ភពសង្សារ។

បុត្រទាំងបីបែបកិរិយា



ស្រលាញ់ណាស្អប់ណា




អវធ្លាក់ផ្លូវក្រោម

តាមសញ្ញាចូលចិត្ដចុះ។

ប្រព្រឹត្ដព្រមតែខាងខុស



អតិជាតិមារយាទខ្ពស់




មតិ១០០មានមួយ

អនុនោះយ៉ាងកណ្ដាល។

គួរតែស្ទូយដាក់លើក្បាល



អវគឺស្រើបស្រាល




អតិជាតិកំណើត

ត្រអាលយកតែពីរយ៉ាង។

គំនិតកើតពីកសាង



កុសលតំកល់ខាង




អនុអានាងអើយ

សំណាងកើតពីគំនិត ។

ខ្លួនធំហើយឲ្យចេះគិត



ចេះកាញ់ស្គាល់ឆ្ងាយជិត




រៀនរិះរកទ្រព្យធន

ប្រព្រឹត្ដយកតែខាងត្រូវ។

យកប្រពន្ធមើលធុនឪ



ធុនថើកជ្រកខុសត្រូវ




ផ្លូវវៀចកុំបោះបង់

អ្នកកុំទៅខ្លាចបន្លា។

ផ្លូវព្រៃត្រង់កុំយាត្រា



ឈានឈរពិចារណា




កុំដើរភ្លើភ្លេចខ្លួន

ឆ្ការឲ្យស្អាតសឹមដើរទៅ។

ខ្លាចក្រែងជួនធ្លាក់ជ្រោះជ្រៅ



ជ្រកម្លប់សំណាក់នៅ




ឆេះខ្លោចសំបកក្រោម

កុំបោះពៅផ្ទប់គល់ឈើ។

ស្រពោនញមស្លោកស្លឹកលើ



មានភ្នែកឲ្យចេះមើល៍




រៀនដើរឲ្យមើលផ្លូវ

កុំល្ងីល្ងើល្ងង់ល្ងិតពេក។

ធ្វើស្រែស្រូវឲ្យមើលមេឃ



ម្លប់ធ្លកធ្លាប់ជ្រកដេក




ដំណែលដែលគេដាក់

ជាដំណេកអ្នកដំណើរ ។

ជាដំណាក់ទំនូលផ្ញើ



ចំណាំចាំគ្រាន់បើ




ឈើណាទោសសត្រូវ

ដើរក្រោយៗគ្រាន់ជ្រកទៀត។

ដុះជិតផ្លូវនាំចង្អៀត



ជំពប់យប់អាធ្រាត្រ




បន្លាគល់សង្គត់

ឆ្លៀតកាប់ចេញកុំទុកវា។

គន្លងផុតតែភ្នែកជា



ដើរយប់ជំពប់ពារ




គ្នាមុតកុំចាំផ្ទាន់

ក្រែងគ្រោះគ្នាអ្នកដើរក្រោយ។

ឃើញគួរជាន់កុំបណ្ដោយ



បណ្ដើរមើលខ្លាំងខ្សោយ




ពាក្យពិតត្រង់ប្រាកដ

ឲ្យពិនិត្យពិចារណា។

ត្រូវច្រើនបទច្រើនប្រការ



ប្រកបជាប្រស្នា




ផ្លូវពិតទាំងជិតឆ្ងាយ

ប្រាជ្ញាអាប់ស្លាប់នឹងឆ្ងល់។

សព្វសុសសាយមិនសេសសល់



អ្នកណាប្រាជ្ញាដល់



កូនអើយការកេរ្ដិ៍ឈ្មោះ

ដឹងយោបល់ច្រើនកន្លែង។
កុំចង់រស់តែម្នាក់ឯង


គិតអ្វីគិតឲ្យវែង



កំណើតរាល់រូបកាយ

ក្រែងក្រក្រោយស៊យគំនិត។
ចេញជួញឆ្ងាយស្ដាយជួញជិត


ចិញ្ចឹមជន្មជីវិត



ធ្វើស្រែចង់បានស្រូវ

គិតឲ្យស្រេចទើបបានស្រួល។
ដើមរដូវធ្វើស្រែទួល


ស្រែទាបមើលទំនួល



កូនអើយកេរ្ដិ៍មេបា

លើកទំនប់ឲ្យមាំមួន។
ចាំរក្សាមើលថែថួន


ធុញថប់ថយថោកខ្លួន



ស្រូវខ្សោយអង្ករថ្លៃ

ជួនជាខ្សត់គេថាខ្សោយ។
លក់សំចៃទុកឆ្នាំក្រោយ


អ្នកក្ររកញយៗ



សប្បុរសពេកថយធន

ឲ្យអ្នកសុំជាងអ្នកខ្ចី។
មូទូជនថយរាសី


ប្រពន្ធល្អច្រើនអាប់ប្ដី



ឈើផ្លែចាញ់សន្លឹក

ពាក្យអប្រិយចាញ់អាត្មា។
ត្រីវរវឹកទឹកមិនថ្លា


កំណាញ់ក្រៅតំរា



នឹងឲ្យៗមើលភាព

សោតសឹងអាប់ប្រយោជន៍យស។
ឲ្យអ្នកទាបជាងអ្នកខ្ពស់


អ្នកទិញឈប់សិនចុះ



កំណាញ់ហួសកំណត់

ក្នុងតែរស់មិនស្លាប់ងាយ។
ពាក្យអ្នកខ្សត់ខ្សបនិយាយ


ទេវតាផ្ដន្ទាទាយ



សទ្ធាមើលធនធាន

រលាយអស់រលស់ឯង ។
ជាតិអ្នកមានមិនអង្វែង


កំណាញ់ដោយកន្លែង



អ្នកក្រខ្ចីនេះកុំ

ក្រែងគ្រោះក្រដល់ឆ្នាំក្រោយ។
អ្នកមានសុំនេះគួរឲ្យ


អ្នកប្រាជ្ញអង្គាសញយ



អ្នកក្របានជាហាម

អស់ក៏ដោយឲ្យទៅចុះ។
ពិបាកតាមទៅឯណោះ


ទាល់ទឹកចូលច្រមុះ



អ្នកមានគេមានខ្មាស

ច្រើនកើតឈ្លោះពីព្រោះយល់។
សងរហ័សមិនអំពល់


ជួនយើងមានរវល់



អ្នកក្រៗទាំងចិត្ដ

គេស្គាល់មុខស្រណុកខ្ចី។
ស្រូវឆ្មារល្ឥតឲ្យមើលល្អី


វាល់ល្អកន្ដាំងបី



ជួនក្រែងឯងក្រវិញ

ទាន់ស្រូវថ្មីទារឆាប់បាន។
ទោះដូរទិញមើលប្រមាណ


ជឿបុលខ្ចីសន្ដាន



ខ្លួនក្រកំចង់ធាត់

កុំហ៊ានពារកញ្ជើធំ។
កុំងាកមាត់អាងតែសុំ


ជឿខ្ចីល្អីក្រមុំ



បើជឿខ្ចីគេឲ្យ

ស្រូវឯងទុំស្រណុកសង។
កុំទៅញយគេឲ្យខ្នង


ឯណេះឯណោះផង



ក្រលុយកុំងុយដេក

កុំច្រើដងគេមើលងាយ។
ចូលដំណេកកុំនិយាយ


សំពត់ញាត់សំពាយ



រៀបដេកសំពះគុណ

រាយរើសរៀបញាត់សំពៀត។
កុំដេកស៊ុនឲ្យប្រុងស្នៀត


ភ្លើងឆេះយប់អាធ្រាត្រ



ខ្លួនរាស្រ្ដក្រមាសប្រាក់

កណ្ដៀតទូលប្រមូលរត់។
ភើចកន្រ្ដាក់អាវសំពត់


ទំរាំភ្លើងរលត់



កូនអើយគិតឲ្យគ្រប់

ស្លៀកផ្គង់ផ្គត់សោះខ្មាសគេ។
រៀងរាល់យប់កុំទំនេរ


ជាងដេកលក់ទទេ



ទំលាប់មាត់មមើ

យល់សប្ដជេរបីសាចក្រៅ។
ស្រែកថាយើៗ អៅៗ


ចោរខ្មាំងខ្មោចចិត្ដខ្មៅ



ដេកផ្អៀងជាងអង្គុយ

ហៅមេខ្មៅវ៉ៃឲ្យខ្មុក ។
ល្ងាល្ងាន់ល្ងុយកុំទ្រាំងក់


ពីល្ងាចដេកពុំលក់



ជាងល្ងឹតឥតអំពើ

មាន់រងាវជក់ស៊ីម្លូស្លា។
ឥតអ្វីធ្វើសូត្រធម៌អាថិ


បើច្បាស់វិបស្សនា



គងខ្នើយដេកកើយស្មុគ្រ

ស្មាស្មាធស្មឹងប្រឹងឲ្យស្មោះ។
គ្របឲ្យសុខសូត្រអំបោះ


កុំដាក់ដោយកៀនកោះ



កណ្ដុរកន្លាតកាត់

អស់នឹងសត្វកណ្ដៀរកោរ។
ដល់កំណាត់ខានដេរខោ


ជួនកាលមានអាចោរ



កុំដាក់ឆ្ងាយប្រយោល

លលបលួចលីទៅបាត់។
ទុកជាចោលមិនប្រយ័ត្ន


ប្រយោជន៍យប់យាមស្ងាត់



បង្ការក្រែងមូសខាំ

បង្កាត់ភ្លើងបង្គោលគោ។
ត្រូវចំណាំខ្យល់ជំនោរ


បាយកកផ្អកម្ហូបជោរ



កំណើតឆ្កែញីឈ្មោល

ឲ្យអាលោស៊ីចាំសេះ។
ដេកចំណូលតែនិងផេះ


រៀនប្រើមើលចំណេះ



ទោះប្រើកូនតូចធំ

រិះចំណាំតាមកិរិយា។
រឺប្រើខ្ញុំឲ្យធ្វើការ


ធ្វើកលយល់ប្រាជ្ញា



អាខ្លាចប្រើតែជិត

អាណាហ៊ានប្រើទៅឆ្ងាយ។
ឥតគំនិតប្រើរៀងអាយ


ខុសម្ដងកុំជេរម្ដាយ



មនុស្សឃ្លានវាហ៊ានឆ្លើយ

ពេលដល់បាយកុំនាំឈ្លោះ។
ស៊ីរួចហើយបន្ទោសចុះ


បានឆ្អែតប៉ោងពេញពោះ



កូនអើយពាក្យអាពុក

ស្ដីខុសត្រូវមិនសូវខឹង។
ចំណាំទុកពីត្រឹមណឹង


ធ្វើប្រុសឲ្យខំប្រឹង



មារយាទនិងមាយា

រៀនឲ្យដឹងស្គាល់ពុតស្រី។
ម្យ៉ាងចិត្ដជាចេះថ្នមប្ដី


ប្ដូរស្លាប់រស់វាហី



កុំលោភច្រើនៗព្រួយ

យកពីរបីនេះមិនបាន។
យកតែមួយសុខក្សេមក្សាន្ដ


ចិត្ដស្រីទាំងប៉ុន្មាន



មិនខូចគ្រប់តែស្រី

ហ៊ានប្រមូលម៉ៅមិនខុស។
ល្អពីបីចាំទុកចុះ


ជាតិស្រីលោភលើប្រុស



ខ្លាំងខ្សោយកុំឲ្យខ្សត់

នោះមិនខុសស្រីណាមួយ។
ទោះនឿតហត់កុំលំអួយ


ធ្វើប្រុសតែងតែព្រួយ



ខ្លួនខ្លាំងកុំគិតខ្លាច

ស្រីមិនជួយកុំត្អូញត្អែរ។
ស្រីៗកាចស្លូតដោយខែ


រដូវធ្វើស្រូវស្រែ



ខែស្ទូងនិងខែច្រូត

ចែប៉ប្រែស្ដីលើប្រុស។
កាចរហូតដល់ខែបុស្ស


ខែបែនបោករលស់



ជញ្ជូនដាក់ជង្រុក

រលីងអស់អំពីដី ។
ពូជពេញទុកស្បោងពីរបី


ដំណើបបួនដប់ល្អី



ស្លូតផុតនៅខែមាឃ

ស្រីៗស្លូតហើយខែហ្នឹង។
ស្ដីធ្ងន់ពាក្យមិនសូវខឹង


បើប្រុសៗមិនដឹង



ម្យ៉ាងទៀតមារយាទខូច

ប្រឹងតែព្រួតស្អប់ស្រីៗ។
មាយាបេះក្រូចមាយាដកខ្ញី


មានប្រុសសហាយថ្មី



អីអើតែមាត់ក្រៅ

រឹតថ្នមប្ដីមិនឲ្យអាក់។
ចិត្ដមួម៉ៅគ្មានត្រជាក់


ត្រីសាច់ល្អលួចលាក់



បញ្ជោរចេះបញ្ចើ

ដាក់តែឆ្អឹងឲ្យឯងស៊ី។
បញ្ឆោតប្រើឯងវក់វី


វរវឹកព្រួតប្រុសពីរ



មួយទៀតផិតកំលោះ

ស៊ីទាល់ងាប់គាប់សងខាង។
ស្រលាញ់ស្មោះស្ម័គ្រអស់យ៉ាង


លោមប្ដីលាសំណាង



បើប្ដីមិនព្រមលែង

ទាស់ក្អេងក្អាងទារសំបុត្រ។
លបជំទែងជំទយរត់


មួយទៀតខូចបំផុត



ម្យ៉ាងទៀតមារយាទជា

មាត់ឲ្យប្រុសសំលាប់ប្ដី។
មានច្រើនគ្នាក្នុងលោកិយ


ប្រាកដពេញជាស្រី



ស្លាប់រស់មួយនឹងមួយ

ប្រុសពីរបីស្មាលាកម្ម។
មិនចង់ព្រួយយកប្រុសប្រាំ


ប្ដីស្លាប់បួនដប់ឆ្នាំ



ធ្វើបុណ្យផ្សងសច្ចា

ចាំសីលទានមិនមែនទៀត។
សុំប្រាថ្នាជួបរាល់ជាតិ


អុចធូបដេកឱបធាតុ



និយាយពីពុតប្រុស

កណ្ដៀតថោកោរកាន់ទុក្ខ។
ចូរចាំចុះជាទំនុក


ដំណតទៅមុខ



ប្រពន្ធមួយមិនស្កប់

អាពុកប្រាប់ឲ្យស្រីចាំ។
ប្រពន្ធដប់គ្រាន់តែស្កាំ


កាចស្លូតរហូតឆ្នាំ



កាចម្យ៉ាងខាងល្ងាចព្រឹក

រាំដរាបរាល់រូបា។
រឿងបាយទឹកថ្នាំម្លូស្លា


កាចម្យ៉ាងខាងធ្វើការ



ប្រជុំជាតិចិត្ដប្រុស

ម្យ៉ាងទៀតណារឿងប្រចណ្ឌ។
ត្រូវនិងខុសជាកំណាន់


គំនិតល្អសំខាន់



ប្រចណ្ឌរាវរាលឈ្មោះ

ប្រកាន់មើលអិរិយាបថ។
ច្រើនកើតឈ្លោះទៅជាខ្សត់


មួយឃើញជាក់ប្រាកដ



លកលៃតែខាងប្រុស

ប្រកៀកចាប់ធ្វើទោសបាន។
ប្រពន្ធខុសបង្អង់ខាន


ខូចម្ដងខាតប៉ុន្មាន



មួយលកលៃទាំងពីរ

រាប់អានឱបក្រសោបទៀត។
នៅរកស៊ីដោយសារញាតិ


ស្រីមាយាឥតមារយាទ



ប្រចណ្ឌទាំងបីបទ

ស្មាលាជាតិមិនឲ្យជួន។
គួរគួចកត់ទុកក្នុងខ្លួន


លក់ពីរពេញចំនួន



ប្រចណ្ឌហើយយកទៀត

គួនគុំទុកយកជាច្បាប់។
ហៅជួជាតិមារយាទអាប់


កូនណាយកតំរាប់



ទោសតិចកុំទាញផ្សំ

ស្លាប់នឹងស្រីៗមើលងាយ។
ឃើញមិនចំកុំនិយាយ


កុំចាប់ស្ទើររវើរវាយ



ពុតប្រុសនិងពុតស្រី

នាំឲ្យវល់អំពល់ចិត្ដ។
ចប់សេចក្ដីពីក្បត់ផិត


រៀងរើសណាសុខចិត្ដ



បើមានកូនក្រមុំ

គិតសំគាល់រាល់រូបកាយ។
គួរតែកុំបណ្ដោយឆ្ងាយ


ឲ្យមើលនាយមើលអាយ



ប្រយ័ត្នកុំឲ្យឃ្លាត

ស្រេចនៅម្ដាយរក្សាកូន។
ភ្លាត់មារយាទមិនសុទ្ធសូន្យ


កុំទុកចិត្ដបងប្អូន



ក្រមុំមានម្រាក់មិត្រ

ជីដូនមួយជួយរក្សា។
មេមួយគិតនាំកិច្ចការ


កុំជឿចិត្ដនរណា



ទោះស្ទូងដកយប់ថ្ងៃ

មើលកិរិយានៃកូនឯង។
ដើរយកដៃដាច់សង្វែង


ប្រុសខូចលួចបន្លែង



ច្រើនណាស់តែសែនខ្មោច

តែទាស់ភ្នែកបែកមេបា។
កេរ្ដិ៍អាសោចផុតអាសា


នាំកូនឡើងសាលា



បើមានកូនប្រសា

គេថាឲ្យជំងឺចិត្ដ។
មិនទាន់ការគួរឲ្យប្រិត


កុំឲ្យបំរើឆ្ឥត



យប់ថ្ងៃចូលប្រតិបត្ដិ

អាណិតវាៗសងគុណ។
គាតក្រវាត់រត់រែកពុន


អាចនឹងច្រើនជឿមុន



រក្សាកូនប្រពន្ធ

ស៊ុនអំពីឪពុកម្ដាយ។
រកទ្រព្យធនចង់ធូរចាយ


ជួញជិតកុំជួញឆ្ងាយ



អំពើបាបកុំរៀន

ជួញរៀងអាយរក្សាគុណ។
កុំអៀនប្រៀនក្នុងការបុណ្យ


លាងទោសចេញជាមុន



បើនឹងចង់គង់ទ្រព្យ

ទើបធ្វើបុណ្យចំរើនផល។
កុំទំលាប់សាងអកុសល


របិញរបុញវៀចកាចកល់



កុំឈ្នានិសអ្នកខ្សត់

ទេវតាផ្ដល់ផ្ដាច់ធនធាន ។
កុំបំភ្លាត់ទ្រព្យអ្នកមាន


បើខ្លួនខ្សត់អត់ឃ្លាន



ជួញខាងកុំឈប់ខាន

រៀនតែរកតាមទៀងត្រង់។
បើចង់បានកុំខ្លាចបង់


ខ្លាចបាត់ឲ្យផ្ចិតផ្ចង់



កុំភ្លើធ្វើជាភ្លេច

ប្រុងថែទាំឲ្យមាំមួន។
ភ្លាត់បន្ដិចខ្លាចក្រែងជួន


ក្រែងចោរចូលមកពួន



ប្រហែសតែងតែបាត់

លូនលបលួចយកទ្រព្យទៅ។
ប្រុងប្រយ័ត្នតែងតែនៅ


គិតសព្វគ្រប់ដោយផ្លូវ



នៅផ្ទះស្រះរបង

សូវទ្រាំនឿយកុំទ្រាំក្រ។
របាចងឲ្យជាប់ល្អ


ប្រើប្រាស់ខ្ញុំកំដរ



នឹងប្រើទៅហៅមក

ឲ្យបរិភោគដោយខ្លួនឯង។
កុំគំហកយកកំហែង


កុំហាឡើងហង់ឯង



កុំហួសពាក្យសំដី

ក្រែងកំហល់ទល់កំហឹង។
ការអ្វីៗឲ្យចេះថ្លឹង


កុំប្រើព្រួតលើប្រឹង



មនុស្សខឹងច្រើនៗខុស

ក្រែងកើតខឹងវានាំខាត។
មនុស្សច្រើនឈ្លោះច្រើនប្រមាថ


ការល្អច្រើនត្រូវខ្នាត



ចង់ប្រាជ្ញឲ្យខំប្រឹង

យើងចង់ស្អាតកុំខ្លាចយូរ ។
ចងក្បិនតឹងរកស៊ីធូរ


គំនិតមុនគំនូរ



បំរើឪពុកម្ដាយ

រៀនមានគ្រូមានគេរាប់ ។
អ្នកនៅឆ្ងាយគេច្រើនគាប់


អ្នកណាបំរើខ្ជាប់



ជាតិមនុស្សទោះខ្ពស់ទាប

ធ្លាប់តែខុសមិនដែលត្រូវ ។
មិនចោលភាពជាម៉ែឪ


ពាក្យមនុស្សវែងជាងផ្លូវ



របស់ទ្រព្យថោកថ្លៃ

ស្រូវច្រើនខួបខូចអង្ករ ។
ទុកសំចៃលៃឲ្យល្អ


អុងអាងពាងក្រឡ



កើតមកជាខ្លួនរាស្រ្ដ

ត្រដរទិញកុំឲ្យខ្វះ ។
ក្រប្រាក់មាសឲ្យមានខ្មាស


សារពើគ្រឿងប្រើប្រាស់



ពូថៅដឹងកាំបិត

ឲ្យមានចាស់ឲ្យមានថ្មី។
ពន្លាកខ្វិតចបវែងខ្លី


ខ្សែសេះគោក្របី



ការងាយកុំឲ្យក្រ

ឫ្សីផ្ដៅកាច់សង្រែក។
អាក្រក់ល្អមានដោយឡែក


ថ្ងៃនេះរបេះបែក



ឈ្មោះការប្រើលើដី

ស្អែកខំរើធ្វើជាឆាប់។
កុំចាំស្រីតឿនប្រើប្រាប់


ឲ្យមានគ្រប់ប្រដាប់



កុំខ្ជិលល្ងង់ខ្លៅពេក

ដំរាប់រាល់ឲ្យសល់ប្រើ ។
ឲ្យចេះដេកឲ្យចេះដើរ


ចេះសព្វគ្រប់ប្រសើរ



ចង់ក្ដីឲ្យរៀនច្បាប់

កុំចង់ហើរហួសភាពខ្លួន ។
រស់និងស្លាប់ឲ្យចេះក្បួន


ចេះអ្វីចេះឲ្យមួន



កុំដេកចាំសំណាង

កុំបន្លំផ្សំនឹងគេ ។
កុំក្អេងក្អាងចាំបុព្វេ


ខំរកកុំទំនេរ



នឹងដើរស្វែងរកផល

រេរៀនរិះចេះឲ្យគ្រប់ ។
មិនទាន់ដល់កុំអាលឈប់


ឈានខ្លាំងពេកជំពប់



កុំដេកយូរទ្រមឹក

បើដេកយប់ឲ្យស្គាល់យាម។
លក់ហួសព្រឹកខុសទំនៀម


តែភ្លឺឡើងភ្ញាក់ភ្លាម



ជាតិមនុស្សទោះប្រុសស្រី

ព្រហាមឡើងក្រោកធ្វើការ ។
រាស្រ្ដមន្រ្ដីជាធម្មតា


ពេលព្រឹកតែងអុស្សាហ៍



ចង់ធំខំពីតូច

ថ្ងៃក្ដៅល្អាខ្ជិលល្ឥតឆ្អឹង។
បើខ្លាចខូចកុំឆាប់ខឹង


ការអ្វីឲ្យចេះថ្លឹង



កុំចង់ខ្ពស់ស្មើមេឃ

កុំប្រឹងជុះតាមដំរី។
កុំឱនពេកអាប់រាសី


ទោះដើរនិយាយស្ដី



យល់ឆ្ងាយកុំណាយគិត

លៃតែល្មមឲ្យគួរសម។
ទោះយល់ជិតកុំអាលខំ


មិនជាក់មើលឲ្យចំ



ទំលាប់ធំជាងច្បាប់

ក្រែងច្រឡំសជាខ្មៅ ។
បើរៀនត្រាប់កុំត្រាប់ខ្លៅ


ត្រាប់ប្រាជ្ញអាចប្រដៅ



ស្មឹងស្មឹលសិល្ប៍របៀន

ស្ដីកូនចៅស្ដីឲ្យស្មោះ។
ឲ្យគេរៀនកុំឲ្យអស់


ស្រលាញ់កុំញេះញ៉ោះ



ឆ្កែព្រុះកុំព្រួយពេក

បើខឹងទាស់កុំឲ្យទាយ។
ឃើញឆ្កែដេកកុំមើលងាយ


កំណប់ដប់សំពាយ



សំលឹងមើលឲ្យសព្វ

កុំនិយាយប្រាប់សម្លាញ់។
បើនឹងស្អប់កុំអាលបាញ់


ក្ដីឈ្នះគេចុះចាញ់



បើខឹងកុំរំលោភ

កុំក្នាញ់តាមផ្ដន្ទាទៀត។
បើនឹងល្មោភឲ្យល្មមមាឌ


កុំមាត់ក្រែងភ្លាត់ស្នៀត



កំណើតអាក្រក់ល្អ

វាតហួសវង់ផុតគំនិត។
មាននិងក្រពីគំនិត


ពីកាលបុព្វេពិត



ដាំដូងឲ្យខំថែ

ងងឹតពេកមើលមិនយល់ ។
ចង់ស៊ីផ្លែឲ្យដុតគល់


បើជួនសំណាងដល់



ប្រាជ្ញប្រិតប្រៀនប្រដៅ

រវល់តែស៊ីឆ្ងាញ់ពិសា។
ចូរកូនចៅពិចារណា


រំពឹងក្នុងប្រាជ្ញា



ចេះច្បាប់កេរកាលថ្មី

ស្រាយបញ្ហានេះឲ្យដឹង។
អស់សេចក្ដីតែប៉ុណ្ណឹង


កូនប្រុសអ្នកខំប្រឹង



ពីឆ្នាំចតទៅ

សំលឹងចាំតទៅមុខ ។
ខំធ្វើស្រូវដាក់ជង្រុក


អាសូរពាក្យអាពុក



អាពុកកាន់តែចាស់

ទុកឲ្យកូនចៅគ្រប់គ្នា ។
ស្ដាយខ្លួនណាស់ចូលជរា


ពាក្យពិតប្រាំរយឃ្លា



អ្នកប្រាជ្ញភិរម្យល្បី

ជាសូរេចម្ល៉េះឯងហោង។
លើច្បាប់ថ្មីអស់ល្បត់ល្បង


ឈ្មោះអូ ហៅ ង៉ុយផង



ខ្ញុំសូមផ្សងសច្ចា

ចងជាច្បាប់សំរាប់ជន ។
កើតជាតិណាសូមមានបុណ្យ


មូលកូនមូលប្រពន្ធ



ស្មាលាក្រលំបាក

ធនសម្បត្ដិសំបូរចាយ ។
សូមជៀសចាកចតុរាបាយ


សូមល្អពង្សរូបកាយ



ប្រាជ្ញាកុំទើសទាស់

កុំឲ្យឆ្ងាយពីព្រះពុទ្ធ ។
ចេះអាថិធម៌ឲ្យមាំមុត


សូមជាប់សីលបរិសុទ្ធ



អានិសង្សបុណ្យខ្ញុំបាន

រលត់ទុក្ខសោករោគភ័យ ។
សាងប៉ុន្មានក្នុងលោកិយ


សម្បត្ដិសួគាល័យ



ពីជាតិនេះទៅមុខ

កុំបីឃ្លាតរវាតវែងឆ្ងាយ ។
មូលអាពុកជួបមូលម្ដាយ


បងប្អូនកុំខ្ចាត់ខ្ចាយ


​​​​​​​​​​​​​​​​​អធិប្បាយចែងចប់អេវំ ។

No comments:

Post a Comment